Leo Warmerdam, algemeen directeur Holland High Tech:
Het is essentieel dat we nú concreet maken welke stappen nodig zijn om slimmer te produceren.
In de maakindustrie hoor je steeds vaker de term dark factory: een fabriek waar geen mensen rondlopen, geen lichten aan zijn en alles continu automatisch draait. Een plek waar robots, autonome machines en software het werk overnemen.
Klinkt futuristisch, maar dit scenario is al werkelijkheid. In China draaien dark factories volop. Zo produceert Xiaomi’s AI-fabriekvolledig autonooméén smartphone per seconde. Ook Nederland zet voorzichtig stappen in die richting, bleek uit de verschillende presentaties tijdens de innovatiesessie. Deze werd georganiseerd door Holland High Tech, in samenwerking met deNOM,Horizon,Innovatiecluster Drachten (ICD)en andere partners. Het was een middag boordevol concrete handvatten en inzichten om de maakindustrie verder te automatiseren. Het bleef niet bij presentaties met slides. Zo kregen de aanwezigen een live-demonstratie van4NE1: een humanoïde robot van Neura Robotics, speciaal ontwikkeld voor industriële processen. Daarnaast gaven de aanwezigen in break-outsessies waardevolle input voor innovatieroadmaps die het ecosysteem verder vormgeven.
De kracht van Noord-Nederland
De middag werd afgetrapt door Ronald van Es, programmamanager bij Holland High Tech. Hij heette de deelnemers welkom en lichtte het programma toe. Joost Krebbekx, programmamanager van Innovatiecluster Drachten, schetste vervolgens de kracht van het Noorden als het gaat om het toekomstbestendig maken van de Nederlandse maakindustrie:
We laten onze pauwenveren zien.
Krebbekx belichtte onder meer de living techlegends uit het Noorden, zoals Bluetooth-uitvinder Jaap Haartsen. Ook noemde hij voorbeelden van vooraanstaande maakbedrijven uit het Noorden:
De regio herbergt enkele indrukwekkende flagship-fabrieken. Zo opende Scania in 2007een locatie in Meppel, gespecialiseerd in kunststofonderdelen voor. truckassemblages.Philips Drachtenis één van de grootste ontwikkel- en productiecentra van Philips in Europa.
Een rijke geschiedenis dus. André Harmens, ecosysteemontwikkelaar HTSM bij NOM, verwacht bovendien dat de hightech industrie in het Noorden de komende jaren binnenkort een flinke impuls krijgt:
Denieuwe AI Factoryin de voormalige tabaksfabriek Niemeyer in Groningen belooft het hart van AI‑innovatie in Nederland te worden. Hier kunnen modellen worden getraind en kennis opgebouwd, volledig onafhankelijk van Amerikaanse partijen, dankzij eigen hardware.
Aan ambitie ontbreekt het niet in Noord-Nederland. Krebbekx:
Noord-Nederland wil één van de vier toonaangevende hightechregio’s van het land worden. Autonome fabrieken horen daar bij.
Holland High Tech: een verbindende factor
Vervolgens nam Leo Warmerdam, algemeen directeur van Holland High Tech, het woord. Hij begon met een heldere boodschap:
Urgentie is geboden, wil Nederland concurrerend blijven. Het is essentieel dat we nú concreet maken welke stappen nodig zijn om slimmer te produceren.
Warmerdam benadrukt de rol van Holland High Tech als verbindende schakel in het Nederlandse hightech-ecosysteem, en hoe de topsector initiatieven koppelt aan deNationale Technologiestrategie. Holland High Tech heeft een volledig innovatiedomein gewijd aanSmart Industry.
Met dertien strategische programma’s en een totaalbudget van € 131 miljoen stimuleert Holland High Tech de hightechsector en de daarbij horende innovaties die van pas komen in autonome fabrieken. Warmerdam kondigde aan dat in het eerste kwartaal van 2026 een aantal nieuwe calls wordt geopend. Zo start in Q1 2026 deNWO HTSM call, waarbij de nadruk ligt op onder meer quantum en slimme materialen. Tevens starten op 5 januari twee MKB calls, een voor dehightechen eenin samenwerking met Defensie. Genoeg innovatiestimulering dus.
De directeur kijkt bovendien uit naar de bijeenkomst op 26 januari, waarin Holland High Tech het voortouw neemt. Dan worden de 10 nieuwe Actieagenda’s gepresenteerd, gebaseerd op de 10 prioritaire sleuteltechnologieën van de Nationale Technologiestrategie.
Leo Warmerdam, algemeen directeur Holland High Tech:
De doelstellingen voor 2035 worden vertaald naar de concrete stappen die de komende jaren nodig zijn.
Autonome fabrieken in Nederland: hoe ver zijn we?
Warmerdam gaf het stokje over aan Jeroen Broekhuijsen, CTO Smart Industry bijTNO. Broekhuijsen schetst een grote uitdaging voor de Nederlandse maakindustrie:
Personeelstekorten, een dalende productiviteit en de noodzaak tot verduurzaming zorgen ervoor dat fabrieken, machinebedrijven en softwarebedrijven onder druk staan.
Digitalisering en automatisering zijn volgens hem onderdeel van de oplossing. Op dat gebied is er in Nederland nog veel ruimte voor verbetering, benadrukt hij. Tegelijk laten al veel bedrijven binnen de landsgrenzen zien wat mogelijk is. Zo heeft Auping een nieuwe, grotendeels gerobotiseerde productielijnontwikkeldvoor circulaire matrassen.